🛑প্ৰকৃতিৰ বিৰল অভিযন্তা ‘টোকোৰা চৰাই’ এতিয়া সংকটত 🛑বিলুপ্তিৰ পথত শিপিনী চৰাইৰ সুনিপুণ কলা

মানস নাথ,বাৰপূজীয়া : অসমৰ গ্ৰাম্য সমাজৰ অতি চিনাকী আৰু প্ৰকৃতিৰ এক বিস্ময়কৰ সৃষ্টি ‘টোকোৰা চৰাই’ (Weaver Bird) বৰ্তমান সময়ত বিলুপ্তিৰ দিশে আগবাঢ়িছে। এসময়ত অসমৰ পথাৰৰ কাষৰ ওখ তামোল, নাৰিকল বা তাল গছত থোপাকৈ ওলমি থকা টোকোৰা চৰাইৰ বাহবোৰ আছিল গ্ৰাম্য শোভাৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ। কিন্তু প্ৰকৃতিৰ পৰিৱেশৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত এই ‘তাঁতী চৰাই’বিধৰ কলৰৱ এতিয়া বহুখিনি ম্লান পৰিছে।
প্ৰকৃতিৰ এক নিপুণ অভিযন্তা বুলি পৰিচিত টোকোৰা চৰাইক কেৱল এটা সাধাৰণ চৰাই বুলি ক’লে ভুল হ’ব, ইয়াক ‘পক্ষীকুলৰ অভিযন্তা’ বুলিও অভিহিত কৰা হয়। ইয়াৰ কাৰণ হ’ল ইহঁতৰ আচৰিত ধৰণৰ বাহ নিৰ্মাণ শৈলী। সাধাৰণ ঘাঁহ-বন আৰু সৰু সৰু ডাল-পাত ব্যৱহাৰ কৰি ইহঁতে যি জটিল আৰু মজবুত বাহ নিৰ্মাণ কৰে, সেয়া আধুনিক স্থাপত্যকো হাৰ মানিব পৰা। বিশেষকৈ ওখ গছৰ ডালত সুৰক্ষিতভাৱে ওলমি থকা এই বাহবোৰে বৰষুণ বা তীব্ৰ বতাহকো নেওচি নিজৰ পোৱালিক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে। প্ৰায় ৬ ইঞ্চি দৈৰ্ঘ্যৰ এই চৰাইবিধ মুখ্যতঃ বীজভোজী। ইয়াৰ ঠোঁটটো গুৰিত শকত আৰু আগফালে জোঙা, যাৰ সহায়ত ইহঁতে শস্যৰ দানা আৰু কঠিন বীজ সহজে খুটি খাব পাৰে। টোকোৰা চৰাইৰ মাজত লিংগভেদে বৰণৰ পাৰ্থক্য দেখা যায়। মতা চৰাইবোৰ মাইকী চৰাইতকৈ অধিক উজ্জ্বল আৰু বৰ্ণিল হয়, যিটো ইহঁতৰ প্ৰজননৰ সময়ত মাইকী চৰাইক আকৰ্ষণ কৰাৰ এক আহিলা হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। কিন্তু কিয় হ্ৰাস পাইছে ইয়াৰ সংখ্যা?
শেহতীয়াকৈ বিশেষজ্ঞসকলে টোকোৰা চৰাইৰ সংখ্যা দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পোৱাৰ কেইবাটাও কাৰণ চিহ্নিত কৰিছে। বাসস্থানৰ নাটনি, নগৰীকৰণৰ বাবে গছ-গছনি কটা আৰু পুৰণি পৰম্পৰাগত তামোল-নাৰিকলৰ বাগানসমূহ হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত ইহঁতে বাহ সাজিবলৈ উপযুক্ত ঠাই নোপোৱা হৈছে। খাদ্যৰ নাটনি কৃষিভূমিত অত্যধিক ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰাৰ ফলত চৰাইবোৰৰ প্ৰাকৃতিক খাদ্যৰ উৎস প্ৰদূষিত হৈছে। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন আৰু বৰ্ধিত প্ৰদূষণে এই সংবেদনশীল চৰাইবিধৰ বংশবৃদ্ধিৰ প্ৰক্ৰিয়াত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছে। চিকাৰীৰ ত্ৰাসত বিভিন্ন মাংসভোজী ডাঙৰ চৰাইৰ উপদ্ৰৱে ইহঁতৰ পোৱালি আৰু কণীৰ নিৰাপত্তা ব্যাহত কৰিছে। যাৰ ফলত টোকোৰা চৰাই সম্প্ৰতি বিলুপ্ত হৈ যাব ধৰিছে ৷